Het Latijnse woord ‘vanitas’ betekent letterlijk ijdele schijn.

Omnia vanitas = alles is ijdelheid

Vanitas is de geschilderde voorstelling, die de vergankelijkheid, nietigheid en ijdelheid van het aardse leven verbeeld.
De Vanitas symboliek komt veel voor in de Nederlandse 17de eeuwse kunst. Maar ook later, vooral in de 19de eeuw was de Vanitas schildering, vaak gelijkgesteld met de geschilderde schedel, een gekozen onderwerp.
Veel voorkomende symbolen waren: schedel, gedoofde kaars, zandloper, zeepbel, een worm, de schaduw en gebroken voorwerpen: zij vermanen ons dat we allen eens zullen sterven en dat aan alles een eind komt. 

Naast deze symbolen die ons overduidelijk maken dat alles slechts tijdelijk is, kennen we ook de  ” verleiders “:
sieraden, naakte figuren, mooie harnassen ( die roem beloven ), en muziekinstrumenten. Want muziek is niet alleen heel vluchtig : als het lied uit is, is het over, maar muzikanten stonden in die tijd ook niet hoog aangeschreven. Zeker niet die muzikanten die in de kroegen en op de kermissen hun brood verdienden. Als je zo’n vrolijke speelman, vaak met rode neus, op een schilderij tegen komt, heb je vaak te maken met een  waarschuwing tegen een al te losbandig leven…..