De taxatie of waardeschatting

Voor de evaluatie van een kunstwerk is de interventie van een echt kunstexpert  nodig. Hoewel hij gebruik maakt van instrumenten die ook voor het grote publiek  toegankelijk zijn (prijscourant en andere sites gespecialiseerd in het geven van
verkoopresultaten van veilingen) is alleen hij in staat om deze ook te interpreteren en als vergelijkingsmateriaal te gebruiken. Hoe knap hij ook is, een kunsthistoricus die geen ervaring heeft met kunstevaluatie is even onkundig als jan en alleman voor het geven van advies in deze materie. Anderzijds is het ook zo dat een marktdeskundige zonder enige kennis van de kunstgeschiedenis ook geen oordeel kan geven over het relatieve belang van een kunstwerk. Het gevaar bestaat dan dat hij de kwaliteiten ervan overschat of onderschat.

De expert kan hetzij de handelswaarde/verkoopwaarde van het werk hetzij de verzekeringswaarde oftewel de reconstitutie waarde ervan onderzoeken. De  handelswaarde stemt overeen met de prijs die men op een bepaald moment zou krijgen voor de verkoop van het werk op de kunstmarkt terwijl de verzekeringswaarde eerder overeenstemt met wat men zou moeten betalen in de kunstwereld om een vergelijkbaar werk te kopen onder normale koopvoorwaarden, dat wil zeggen zonder hierbij noodzakelijk een goede zaak te doen.
Bij een evaluatie van hetzij de handelswaarde hetzij de verzekeringswaarde mag  men nooit uit het oog verliezen dat het hier eerder om een aanwijzing gaat dan om de exacte waarheid. De waardeschatting is immers geen exacte wetenschap, maar
eerder een speculatieve aangelegenheid. Men moet het voorgestelde bedrag dan ook zien als een redelijke gemiddelde prijs. De term ” schatting ” drukt hier goed de factor van het onbekende uit die hierin besloten ligt.

De waardeschatting heeft steeds te maken met een geografische of tijdelijke  markt. De evaluatie geldt dus alleen binnen deze grenzen. Het is natuurlijk  belangrijk voor de eigenaar om een expert te kiezen die in staat is te bepalen welke waarde het werk heeft op de markt die het meest waardering heeft voor dit werk.
Een plaatselijk expert zal immers niet altijd het belang onderkennen van een werk dat hij maar vluchtig bekijkt. Men kan beter kiezen voor een expertisekantoor met  een documentatie centrum deze naam waardig… Tot slot is ook de kunstmarkt, net als alle andere markten, onderhevig aan marktschommelingen en dient men regelmatig zijn evaluaties te herzien, minstens om de vijf jaar. Het is immers niet in  het belang van de verzamelaar om oververzekerd te zijn, waardoor hij te hoge  premies betaalt, noch onderverzekerd te zijn, omdat hij dan het risico loopt slechts  gedeeltelijk vergoed te worden voor een schadegeval.

Copyright 2000, Bounameaux sprl.
Diverse soorten waardes.

AANBEVOLEN WAARDEDEFINITIES t.b.v. waarderingen van

kunst, antiek, goud, zilver, juwelen, verzamelingen, muziekinstrumenten, inboedelgoederen, en andere
roerende zaken, niet zijnde machinerieën of bedrijfsinventarissen.

t.b.v. Verzekeringstaxaties

– Vervangingswaarde – ex art 275 Wetboek van Koophandel

Onder vervangingswaarde wordt verstaan het bedrag dat nodig is voor het verkrijgen van naar soort, kwaliteit, staat en ouderdom vergelijkbare zaken.   uitgangspunt: het vervangende object wordt binnen een zo kort mogelijke termijn op de daartoe geëigende markt aangekocht;

* alleen bij kostbaarheden, kunst en antiek;

– Nieuwwaarde

Onder nieuwwaarde wordt verstaan het bedrag dat nodig is voor het verkrijgen van nieuwe zakenvan dezelfde soort en kwaliteit.

· alleen bij reguliere inboedel en/of huisraad.

– Dagwaarde

Onder dagwaarde wordt verstaan de nieuwwaarde onder aftrek van een bedrag voor waardevermindering door veroudering of slijtage.

t.b.v. overige taxaties

– Waarde in het economisch verkeer

Onder waarde in het economisch verkeer in het kader van inkomstenbelasting, successie-en schenkingsrechten, onderlinge verdeling, boedelscheiding en bedrijfsovername, wordt verstaan het  bedrag dat, bij aanbieding ter verkoop op de voor de zaak meest geschikte wijze na de beste voorbereiding, door de meest biedende gegadigde zou zijn besteed dan wel door de verkoper zou zijn ontvangen.

– Onderhandse verkoopwaarde

Onder onderhandse verkoopwaarde wordt verstaan het bedrag dat een zaak bij vrijwillige aanbieding, op de voor dit soort zaken gebruikelijke wijze redelijkerwijs zal kunnen opbrengen en waarbij door de koper geen nadere kosten worden gemaakt.

uitgangspunten :

· geen veiling

· geen rekening is gehouden met een uitzonderlijk bod van een speciale gegadigde

– Publieke vrijwillige verkoopwaarde / veilingwaarde

Onder publieke vrijwillige verkoopwaarde wordt verstaan het bedrag dat een zaak bij een publieke vrijwillige verkoop/veiling na de beste voorbereiding en aanbieding op de voor het soort zaken meest gebruikelijke wijze, redelijkerwijs zal kunnen opbrengen.

– Executiewaarde

Onder executiewaarde wordt verstaan het bedrag dat een zaak bij gedwongen verkoop in openbare veiling op de wijze als door de wet voorgeschreven, redelijkerwijs zal kunnen opbrengen bij verkoop  aan de meest biedende gegadigde.

Verzekeringswaarde: De waarde waarvoor men een schilderij moet verzekeren om instaat te zijn een bijna gelijk werk van dezelfde schilder in zeer goede staat snel te kunnen kopen bij een gerenommeerde kunsthandel of gallerie.  Dit is de hoogste waarde.

Handels of Onderhandse verkoop waarde: De waarde, die men kan verwachten bij het zelf verkopen aan particulieren of handelaars, hetgeen zeer afhankelijk is van de tijd en marktsituatie.

Veiling verkoopwaarde: De waarde die men kan verwachten bij verkoop van een schilderij op een veiling, waarbij de verkoper ongeveer 15% commisie betaald over de afslagprijs aan de veilinghouder.

Veiling inkoopwaarde: De waarde die men kan verwachten bij koop van een schilderij op de veiling, waarbij de koper ongeveer 25% commisie betaald  over de afslagprijs aan de veilinghouder.

Vervangingswaarde: Gelijk aan verzekeringswaarde

Winkelwaarde: Gelijk aan verzekeringswaarde

Marktwaarde: Een algemeen gemiddelde van bovenstaande waardes.

Als we het dus over de  “waarde”  hebben, moeten we wel weten welke waarde, de prijs is namelijk vaak verschillend.
Bovendien is de fysieke kwaliteit van het doek, alsmede in geringere mate,  de lijst vaak ook bepalend voor de waarde.

Bij een schilderij is de afmeting zeer belangrijk, vaak is een groot schilderij meer waard dan een klein. Maar niet altijd.

Om tot een redelijk vergelijk te komen, is het mogelijk de waarde te bepalen per cm2.  Van een aantal werken van dezelfde schilder wordt de prijs genomen per cm2 en vervolgens wordt het gemiddelde berekent. Dit gemiddelde dient vervolgens als uitgangspunt voor een te taxeren schilderij.

Stel, het gemiddelde van een groot aantal olieverfschilderijen van Charles Leickert is  fl.  40.– per cm2.
Er komt een nieuw schilderij ter taxatie, afmeting 40×30 cm.
Dit is 1200 cm2 x fl. 40.– = fl.  48.000.- gemiddeld. Blijkt nu de kwaliteit zeer goed, dan verhogen wij de taxatie t.o.v. de genoemde fl. 48.000.– Is de voorstelling tevens zeer gewild, dan verhogen wij nog meer, waardoor wij wellicht op een waarde van fl. 60.000.- tot fl. 70.000.- komen, voor een topstuk in de genoemde afmeting, welk wordt afgeslagen op een veiling.
Andersom, als de kwaliteit matig is, of de voorstelling niet gewild, komen wij wellicht op een schatting van fl. 16.000.-